Vì sao không dùng nitroglycerin trong điều trị huyết áp thấp?

Ngày: 12-10-2010

Hỏi đáp: Mẹ tôi năm nay 60 tuổi, thời gian vừa qua hay có những cơn đau thắt ngực, đi khám thì bác sĩ cho dùng nitroglycerin. Dùng với liều 2,5mg uống ngày 2 viên, tuy nhiên bác sĩ dặn không được dùng khi huyết áp thấp. Tôi xin hỏi tại sao lại như vậy, dùng thuốc kéo dài có ảnh hưởng gì không, tôi xin cảm ơn.

Trả lời: Nitroglycerin là một thuốc đầu bảng trong điều trị cơn đau thắt ngực ở mọi thể, có tác dụng cắt cơn đau nhanh chóng. Cơ chế tác dụng của thuốc là làm giãn cơ trơn, có tác dụng rất rõ trên cả động mạch và tĩnh mạch lớn nên làm giảm sử dụng ôxy cơ tim và giảm công năng cơ tim; thuốc còn làm thay đổi phân phối máu cho cơ tim, làm tăng tuần hoàn phụ cho vùng tim bị thiếu máu. Nitroglycerin được chỉ định trong các trường hợp: phòng và điều trị cơn đau thắt ngực; nhồi máu cơ tim; điều trị tăng huyết áp; điều trị suy tim sung huyết. Trong điều trị cơn đau thắt ngực, để cấp cứu, dùng dạng đặt dưới lưỡi là thông dụng nhất vì thuốc có tác dụng ngay sau 2-3 phút, để phòng ngừa cơn đau thắt ngực, dùng thuốc qua đường uống hoặc hệ điều trị qua da.

Đây là thuốc đầu bảng dùng để điều trị cơn đau thắt ngực ở mọi tư thế, cắt cơn đau nhanh chóng; ngoài ra còn dùng để điều trị dự phòng cơn đau thắt ngực, điều trị nhồi máu cơ tim hay điều trị tăng huyết áp. Với điều trị cấp cứu cắt cơn đau thắt ngực thường dùng loại 0,25mg hoặc 0,75mg ngậm dưới lưỡi; để điều trị dự phòng thường dùng loại 2,5mg hoặc 7,5mg để uống; có thể dùng dạng dán ngoài da vùng ngực trái hoặc dạng mỡ bôi ngoài da.

Tuy nhiên cần chú ý khi sử dụng thuốc có thể gây ra tình trạng giãn mạch ngoại vi làm đỏ bừng da nhất là vùng ngực, mặt, mắt, có thể gây tăng nhãn áp; thuốc có thể gây giãn mạch não làm cho bệnh nhân bị nhức đầu, có thể làm tăng áp lực nội sọ; làm hạ huyết áp tư thế đứng; gây tăng tiết dịch vị, làm tăng nhịp tim; nếu sử dụng liều cao kéo dài sẽ gây quen thuốc; do đó thuốc không được sử dụng cho bệnh nhân huyết áp thấp (huyết áp tối đa dưới 100mmHg), bệnh nhân bị tăng nhãn áp hoặc tăng áp lực nội sọ. Nếu huyết áp không thấp thì có thể sử dụng thuốc. Bác nhà tuổi đã cao nên thuộc nhóm đối tượng đặc biệt khi sử dụng thuốc. Vì vậy, anh nên đưa ông cụ đến khám ở các bác sĩ chuyên khoa tim mạch để có chỉ định cụ thể và theo dõi thường xuyên trong quá trình dùng thuốc.

BS. Vân Anh