Xử trí cơn tăng huyết áp cấp tính

Tăng huyết áp (THA) là một bệnh rất thường gặp và ngày nay đã trở thành một vấn đề xã hội.Theo điều tra mới nhất tại Hà Nội, Thái Nguyên, Nghệ An và Thái Bình cho thấy 16,3% dân số 25 tuổi trở lên bị tăng huyết áp (con số tương ứng cách đây vài năm chỉ 11%). THA là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh nhồi máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp tim, tai biến mạch máu não, giảm thị lực, suy thận… cũng đang ngày càng tăng lên ở VN.THA có thể gây nguy hiểm ngay cho bệnh nhân nhưng cũng có thể âm thầm ảnh hưởng đến các cơ quan đích như tim, não, thận, mắt, gây ra những di chứng nặng nề ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

THA cấp cứu là tình huống THA kèm theo các biến chứng nặng cần phải hạ huyết áp xuống tức thì để tránh tổn thương các cơ quan đích, thường huyết áp trên 200/100mmHg. Các tình huống thường gặp trong THA cấp cứu:

1. Bệnh não do THA.

2. THA và nhồi máu cơ tim.

3. THA và đau ngực không ổn định.

4. THA kèm tách thành động mạch chủ.

5. Suy tim trái cấp do THA.

6. THA kèm xuất huyết dưới nhện và xuất huyết não.

7. Cơn THA trong u tủy thượng thận.

8. THA do dùng các thuốc kích thích (cocain, amphetamin…)

9. THA quanh phẫu thuật.

10. THA trong tình trạng sản giật và tiền sản giật.

Nguyên tắc xử trí cơn THA cấp cứu

– Xử trí khẩn trương, theo dõi sát. Bệnh nhân phải được nhập viện và theo dõi tại bệnh viện có chuyên khoa tim mạch và cấp cứu.

– Dùng các thuốc hạ huyết áp đường truyền tĩnh mạch. Việc lựa chọn thuốc cụ thể tùy từng trường hợp có liên quan đến các bệnh kèm theo và các tổn thương cơ quan đích của bệnh nhân, theo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

– Mức độ hạ huyết áp tùy từng trường hợp cụ thể.

Các thuốc điều trị THA đường tĩnh mạch

Trong các trường hợp THA cấp cứu, cần được điều trị giảm huyết áp nhanh chóng, nhưng không cần trở về bình thường ngay, nhất là ở những bệnh nhân bị tai biến mạch não kèm theo. Trường hợp bệnh nhân bị tách thành động mạch chủ cần đưa huyết áp xuống mức thấp nhất có thể. Sau khi qua cơn THA cấp cứu, bệnh nhân cần tiếp tục theo dõi và điều trị THA và các yếu tố nguy cơ. Sau khi đã qua cơn THA cấp tính, bệnh nhân cần được đánh giá lại tình trạng toàn thân, các tổn thương cơ quan đích và các yếu tố nguy cơ kèm theo để được theo dõi, tư vấn và điều trị lâu dài, tránh các biến chứng.

Tổn thương các cơ quan đích có thể gặp trong THA

1. Tim

– Cấp: phù phổi cấp, NMCT cấp.

– Mạn: dày thất trái, suy vành mạn, suy tim…

2. Mạch não

– Cấp: tai biến mạch não, bệnh não do THA…

– Mạn: tai biến mạch não, tai biến mạch não thoáng qua.

3. Thận

– Đái máu, đái ra protein, suy thận.

4. Đáy mắt

– Phù, xuất huyết, xuất tiết, mạch co nhỏ…

5. Bệnh động mạch ngoại vi

– Tắc động mạch chi, tắc động mạch cảnh…

Như vậy, THA là một bệnh lý khá phổ biến, nếu không được theo dõi điều trị tốt có khá nhiều biến chứng làm ảnh hưởng đến tính mạng và sức khỏe sau này của bệnh nhân. Một trong những tình trạng đó là cơn THA cấp tính. Khi xảy ra cơn THA cấp tính, bệnh nhân cần được nhập viện cấp cứu và được theo dõi, điều trị tại bệnh khoa chuyên ngành tim mạch. Sau khi đã qua tình trạng cấp cứu bệnh nhân vẫn cần được theo dõi, điều trị lâu dài và cần được tư vấn, giáo dục để đề phòng các biến chứng sau này.

Chương trình mục tiêu Quốc gia Phòng, chống tăng huyết áp

ThS. Đỗ Kim Bảng (Viện Tim mạch Quốc gia)

    Cao huyết áp, là khi áp suất của máu đẩy vào thành mạch của máu lên quá cao, và có thể gây ra nguy hiểm đến mạch máu hay những cơ quan khác trong cơ thể. Nếu bạn có trị số máu cao, điều đó cũng chưa thể khẳng định là bạn có chứng cao máu. Sự chẩn đoán của chứng bệnh này phải được thường xuyên theo dõi với Bác sĩ hoặc qua những trung tâm Y tế. Đối với những người lớn tuổi, nếu chỉ số là 140/90 trở lên, thì được xác định là cao máu. Tuy nhiên, với những người có bệnh thận, tiểu đường, hoặc mập phì, thì chỉ số này sẽ thấp hơn : 130/80

Bình luận