Chứng đau đầu do tăng huyết áp

Ngày: 20-08-2007

Đau đầu là chứng bệnh phổ biến do nhiều nguyên nhân khác nhau, một trong số đó là tăng huyết áp. Đau đầu do tăng huyết áp hay gặp ở người trên 50 tuổi, nữ có xu hướng bị nhiều hơn nam, mức độ đau thường thay đổi theo chỉ số huyết áp và trạng thái tâm lý của người bệnh. Trong một số trường hợp, đau đầu còn là dấu hiệu sớm của những biến chứng do tăng huyết áp, đặc biệt là tai biến mạch máu não.

Triệu chứng:

Cơn đau điển hình thường xảy ra lúc cuối đêm về sáng (khoảng 3-5 giờ sáng) kéo dài tới khi thức dậy và giảm dần khi bệnh nhân bắt tay vào hoạt động công việc. Vị trí đau thường khu trú ở vùng chẩm hoặc trán, có thể lan lên trên đỉnh đầu nhưng ít khi đau trội một bên mà thường cân đối hai bên đầu. Trong cơn đau bệnh nhân có cảm giác mỏi, cứng các cơ ở cổ gáy. Một đặc điểm nữa là phần lớn đau đầu biến đổi theo sự tiến triển của huyết áp, đau giảm đi khi huyết áp hạ và ngược lại, bên cạnh đó trạng thái tâm lý, cảm xúc cũng có ảnh hưởng đến cơn đau, đau tăng khi lo buồn căng thẳng, giảm đi khi nghỉ ngơi, thư giãn. Ngoài ra trong bệnh tăng huyết áp, đau đầu rất hiếm khi xuất hiện đơn độc mà thường đi kèm với đánh trống ngực và chóng mặt, đặc điểm cuối cùng là khi khám bệnh ngoài kết quả đo huyết áp thấy cao, người bệnh hay có rối loạn về tâm lý như xúc động quá mức, cảm xúc không ổn định, đôi khi có xu hướng trầm cảm, tuy nhiên lại không thấy các rối loạn thực thể khi khám thần kinh (trừ trường hợp huyết áp cao gây biến chứng tai biến mạch máu não)

Tiến triển của chứng đau đầu do tăng huyết áp:

Phụ thuộc vào sự thay đổi của chỉ số huyết áp và trạng thái tâm lý như đã nói ở trên. Trong trường hợp huyết áp cao gây biến chứng thì đau đầu là dấu hiệu sớm và trung thành của tai biến chảy máu não: Đau đầu đột ngột, dữ dội song song với chỉ số huyết áp cao tăng vọt và những rối loạn thần kinh như mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc mù, lên cơn co giật, yếu nửa người, rối loạn ý thức u ám hoặc hôn mê… Lúc này cần cấp cứu người bệnh càng sớm càng tốt.

Do vậy để chuẩn đoán chính xác và đề phòng những tai biến của cao huyết áp cần khám chuyên khoa tim mạch và thần kinh nếu cần thiết làm thêm một số xét nghiệm khác như điện tim, chụp X quang ngực, siêu âm tim, làm điện não, xét nghiệm sinh hoá máu…

Điều trị:

Đầu tiên phải điều trị nguyên nhân gây tăng huyết áp (nếu có thể), đồng thời phải xử trí huyết áp bằng các biện pháp thích hợp. Không nên dùng các loại thuốc hạ huyết áp mạch ngay từ đầu mà dùng những liều thuốc nhẹ nếu không đỡ thì mới dùng những thuốc mạnh hơn như thuốc lợi tiểu (Lasix, Natrilix), thuốc chẹn canxi (Adalat) thuốc ức chế men chuyển (Coversyl), thuốc ức chế thụ thể Angiotesmin (Losartan)… Phối hợp với chế độ ăn nhạt, hạn chế đường mỡ, các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê.

Điều trị triệu chứng đau đầu trong trường hợp nhẹ chỉ cần nghỉ ngơi thư giãn cũng có thể làm giảm đau đầu, nếu biện pháp này không có hiệu quả thì có thể dùng các thuốc giảm đau thông thường như Paracetamol, Meloxicam, Celecoxib và phải phối hợp thêm thuốc an thần, chống trầm cảm như Seduxen, Amitriptylin khi có rối loạn về tâm lý.

Lưu ý tất cả các thuốc trên đều có nhiều tác dụng phụ nên khi dùng phải có chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.

(Khoa học và Đời sống)